Τρίτη, 14 Σεπτεμβρίου 2010

O χρόνος στο λόγο μας

                                         Ο χρόνος στο λόγο μας
Για να δηλώσουμε το χρόνο στο λόγο, προφορικό και γραπτό), δηλαδή πότε γίνεται ή πόσο διαρκεί κάτι, τότε χρησιμοποιούμε:
*τους χρόνους των ρημάτων
*χρονικά επιρρήματα
*φράσεις με προθέσεις 
*χρονικές προτάσεις


Ξαναθυμάμαι ότι έμαθα για τους χρόνους και συμπληρώνω την παρακάτω άσκηση:
Ενεστώτας:...............,.....................,   τρέχουν
Παρατατ.  :     ζούσε ,.....................,......................
Αόριστος  :................,.....................,......................
Εξ.Μέλ.    :................,.....................,......................
Συν.Μέλ.  :................,.....................,......................
Παρακείμ :................,έχουμε πέσει,......................
Υπερσυντ.:................,.....................,......................
Συντ.Μέλ.:................,.....................,......................


Χρονικά επιρρήματα
Χρονικά επιρρήματα είναι οι άκλιτες λέξεις  που προσδιορίζουν ρήματα , ουσιαστικά ή  άλλα επιρρήματα και φανερώνουν χρόνο.
Τέτοιες λέξεις είναι:ύστερα, κατόπιν, έπειτα, πριν, τώρα, αμέσως, νωρίς, αργά, μετά, χθες, αύριο, μεθαύριο, σήμερα, απόψε, πέρ(υ)σι, φέτος, πάντα, ποτέ,κάποτε και πολλές άλλες ακόμα.


                         Ασκήσεις
Να βάλεις στα κενά ένα από τα παρακάτω επιρρήματα:
νωρίς,σήμερα,αργότερα, ποτέ,κατόπιν,συχνά
.................... φυσάει πάρα πολύ.
Πάω.........................κινηματογράφο,γιατί μου αρέσει πολύ.
Πλένουμε τις πατάτες και..................τις κόβουμε κομματάκια.
Το χειμώνα νυχτώνει.................... .
Δε θα ξαναργήσω ........................ .
Θα αρχίσω το γράψιμο................................. .


Φράσεις με προθέσεις
Προθέσεις είναι οι μικρές άκλιτες λέξεις (με, σε, για, παρά, μετά, κατά, από, κ.α.) που μπαίνουν μπροστά από ονόματα(ουσιαστικά ή επίθετα) ή επιρρήματα για να φανερώσουν χρόνο(στην περίπτωσή μας) ή τόπο, τρόπο, αιτία, ποσό, κ.λ.π.
Οι φράσεις με προθέσεις που φανερώνουν χρόνο σχηματίζονται:


από, για,ίσαμε.
μέχρι, σε,ως            και(+)   επίρρημα ή όνομα




                          Άσκηση
Να υπογραμμίσεις τις φράσεις με προθέσεις που φανερώνουν χρόνο.
Προς το παρόν δε θα βγω έξω.
Έφυγε για πάντα από το σπίτι.
Θα φτάσουμε πριν το βράδυ.
Σε λίγες μέρες ανοίγουν τα σχολεία.
Από καιρό ήθελα να μάθω νέα σου.
Θα έχει φύγει για Ν. Υόρκη ίσαμε αύριο.


 Χρονικές προτάσεις
Οι εξαρτημένες προτάσεις που φανερώνουν χρόνο, δηλ. προσδιορίζουν χρονικά μια άλλη πρόταση, λέγονται χρονικές προτάσεις.
Εισάγονται με τους χρονικούς συνδέσμους.
(όταν, σαν, ενώ, καθώς, αφού, αφότου, πριν, πριν να, μόλις, προτού, ώσπου, όσο που, όποτε άμα)


                           Άσκηση
Να υπογραμμίσεις τις χρονικές προτάσεις στις παρακάτω περιόδους.
Καθώς περπατούσα, πετάχτηκε μπροστά μου ένα αυτοκίνητο.
Πριν φύγω, θέλω να σου μιλήσω.
Όταν τρώμε, δε μιλάμε.
Χάρηκε πολύ, σαν μας είδε μαζί.
Όταν έχει χρόνο πηγαίνει στο κολυμβητήριο.