Τετάρτη, 20 Απριλίου 2016

33. Οι Οθωμανοί Τούρκοι κατακτούν εδάφη



      Στα μέσα του 14ου αιώνα ένας νέος λαός οι Οθωμανοί Τούρκοι, εμφανίστηκε στα ανατολικά σύνορα του Βυζαντίου. Ήταν σκληροί πολεμιστές και φανατικοί Μουσουλμάνοι. Κατέκτησαν γρήγορα τη Μ. Ασία και ανενόχλητοι σχεδόν έφτασαν στην Προύσα, την οποία έκαναν πρωτεύουσά τους.
   Με αρχηγό τον σουλτάνο Μουράτ Α΄κατέλαβαν τη Θράκη, τη Μακεδονία και την κεντρική Ελλάδα. Το 1389 νίκησαν στο Κοσσυφοπέδιο της Σερβίας το στρατό των ενωμένων χριστιανικών λαών και κατέκτησαν σχεδόν ολόκληρη τη Βαλκανική.
   Με αρχηγό το σουλτάνο Βαγιαζήτ, διάδοχο του Μουράτ Α΄, πολιόρκησαν την Κωνσταντινούπολη. Τότε εμφανίστηκαν οι Μογγόλοι με αρχηγό τον Ταμερλάνο που λεηλατούσαν και αφάνιζαν τα πάντα στο πέρασμά τους. Ο Βαγιαζήτ σταμάτησε την πολιορκία της Πόλης και προσπάθησε να τους αντιμετωπίσει. Στη μάχη της Άγκυρας(1402) οι Τούρκοι νικήθηκαν και ο Βαγιαζήτ πιάστηκε αιχμάλωτος. Παρά τη νίκη τους οι Μογγόλοι δε συνέχισαν την πορεία τους αλλά επέστρεψαν στην Ανατολή.
  Ο Μουράτ Β΄, νέος σουλτάνος, αφού απέτυχε να κατακτήσει την Κωνσταντινούπολη(1422), με ορμητήριο τη δεύτερη πρωτεύουσά του, την Αδριανούπολη, κυρίευσε τη Θεσσαλονίκη(1430) και τα Ιωάννινα και έφτασε ως τον Ισθμό της Κορίνθου. Έπειτα στράφηκε προς το βορρά και νίκησε τους ενωμένους χριστιανικούς λαούς στη Βάρνα της Βουλγαρίας(1444).
  Τα σύνορα του οθωμανικού κράτους απλώθηκαν από τον Ευφράτη ως το Δούναβη κι από την Αδριατική ως το Αιγαίο. Η Κωνσταντινούπολη παρέμενε ακόμη ελεύθερη περιοχή, η μόνη ελεύθερη νησίδα ανάμεσά τους.




Ερωτήσεις
1. Πού μπορούμε να αποδώσουμε τη γρήγορη και ανεμπόδιστη εξάπλωση των Οθωμανών Τούρκων στη Μικρά Ασία και τη Βαλκανική;
2. Έλυσε τα προβλήματα των Βυζαντινών η σύγκρουση των Τούρκων και των Μογγόλων;

3. Ποιες ήταν οι θετικές και ποιες οι αρνητικές συνέπειες της τακτικής του παιδομαζώματος στους κατακτητές Οθωμανούς;






Τρίτη, 19 Απριλίου 2016

32. Η Θεσσαλονίκη γνωρίζει μεγάλη ακμή




     Η Θεσσαλονίκη ήταν σημαντικό οικονομικό και πνευματικό κέντρο της αυτοκρατορίας. Η θέση της στον κόλπο του Θερμαϊκού και την εύφορη κοιλάδα του Αξιού ποταμού την έκανε εμπορικό σταυροδρόμι από στεριά και θάλασσα. Κατακτήθηκε δυο φορές: το 904 από τους Σαρακηνούς και το 1185 από τους Νορμανδούς, οι οποίοι τη λεηλάτησαν.
     Η πνευματική και η εμπορική της κίνηση διατηρείται ακόμα και στα χρόνια της παρακμής του Βυζαντίου. Πολλά μνημεία της, όπως ο ναός του Αγίου Δημητρίου, που είναι ο προστάτης της πόλης, σώζονται μέχρι σήμερα. Εξαιτίας της πνευματικής και της εμπορικής της δραστηριότητας της είχε δοθεί το προνόμιο της αυτοδιοίκησης, να διοικείται μόνη της. Στην πόλη αυτή λειτουργούσαν ανώτατες σχολές Μαθηματικών, Νομικής, Φιλοσοφίας, Ρητορικής.
       Στα χρόνια της παρακμής(13ος-14ος αιώνας) αναπτύχθηκε στη Θεσσαλονίκη το κίνημα των Ζηλωτών, πρωτόγνωρο για την αυτοκρατορία και την εποχή. Ήταν ένα είδος πολιτικού κόμματος που υπερασπιζόταν τα συμφέροντα των χαμηλών τάξεων(εργατών, μικροκαλλιεργητών, κ.λ.π.) από την οικονομική εκμετάλλευση των πλουσίων και δυνατών. Στα μέσα του 14ου αιώνα, ύστερα από αιματηρές συγκρούσεις, οι Ζηλωτές πήραν την εξουσία από τους εύπορους ευγενείς και διοίκησαν τη Θεσσαλονίκη επτά χρόνια(1342-1349). Οι ευγενείς όμως και με τη βοήθεια του αυτοκράτορα κατάφεραν να ξαναπάρουν τη διοίκηση της πόλης. Ωστόσο, τα γεγονότα αυτά έγιναν παράδειγμα αγώνα απελευθέρωσης των αδυνάτων από την εκμετάλλευση των δυνατών.




Ερωτήσεις
1. Ποια πλεονεκτήματα έκαναν τη Θεσσαλονίκη δεύτερη πόλη της αυτοκρατορίας στο εμπόριο και τον πλούτο, μετά την Κωνσταντινούπολη;
2. Σήμερα αποκαλούμε τη Θεσσαλονίκη "συμπρωτεύουσα", "νύμφη του Θερμαϊκού" και "πόλη του Άη-Δημήτρη".Σχολιάστε αυτά τα προσωνύμια.

3. Πώς κρίνετε τις ιδέες  και "το κίνημα των Ζηλωτών" για την εποχή τους ; Ταιριάζουν οι φιλελεύθερες ιδέες τους με τη συμπεριφορά τους απέναντι στους αντιπάλους; Πού μπορούμε να αποδώσουμε τους λόγους της επικράτησης του κινήματος, αλλά και της γρήγορης αποτυχίας τους;





Κυριακή, 17 Απριλίου 2016

Οι 7 λόγοι του Κυρίου Ιησού Χριστού πάνω στο Σταυρό



     Πάνω από το Σταυρό ο Κύριος Ιησούς Χριστός έκανε την πιο μεγαλειώδη διδασκαλία. Τα λόγια του Χριστού πάνω στο Σταυρό ήταν λόγια γεμάτα αγάπη.   

«Πάτερ άφες αυτοίς, ου γάρ οίδασι τί ποιούσι»   
Ο Χριστός προσεύχεται πάνω από το Σταυρό Του για τους σταυρωτές Του και παρακαλεί τον Ουράνιο Πατέρα Του: «Πατέρα μου, συγχώρεσέ τους, γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν».    Μέσα στον αβάσταχτο πόνο, που Του προκαλούσε το φρικτό μαρτύριο, ο Κύριός μας Ιησούς, ο Θεός της αγάπης, συγχωρεί τους σταυρωτές Του, προσεύχεται γι’ αυτούς και τους δικαιολογεί. Πόσο μεγάλη και πλατιά είναι η θεϊκή καρδιά και η αγάπη Του!   Μας άφησε ένα σπουδαίο μήνυμα: Να συγχωρούμε με την καρδιά μας αυτούς που μας έφταιξαν. Να έχουμε κι εμείς πλατιά καρδιά για τους συνανθρώπους μας.   

«Αμήν λέγω σοί, σήμερον μετ’ εμού έση εν τώ παραδείσω»   
Ο Χριστός μιλά στο ληστή, που βρίσκεται σταυρωμένος δίπλα Του: «Σε διαβεβαιώνω με όλη την αλήθεια, σου λέω ότι σήμερα θα είσαι μαζί μου στον παράδεισο». Γιατί μίλησε έτσι ο Χριστός σε έναν κακούργο;   Διότι ο ληστής είδε τη θεϊκή γαλήνη στη μορφή του Χριστού και πίστεψε ότι Αυτός είναι ο Θεός και Τον παρακάλεσε: «Κύριε, θυμήσου κι εμένα τον ληστή στην ουράνια βασιλεία σου».   Και ο Χριστός, που κατάλαβε ότι ο ληστής μετάνιωσε ειλικρινά για τα λάθη του, τον συγχώρεσε και τον διαβεβαίωσε ότι θα τον πάρει μαζί Του στον Παράδεισο.   Έτσι ο ληστής έγινε ο πρώτος πολίτης του Παραδείσου. Αυτό φανερώνει ότι ο Χριστός δέχεται κοντά Του όσους τον πλησιάζουν με ειλικρίνεια και μετανοούν για τις αμαρτίες τους.   

«Γύναι, ίδε ο υιός σου… ιδού η μήτηρ σου»   
Ο Χριστός είναι καρφωμένος στο Σταυρό, ματωμένος, μέσα σε φρικτούς πόνους. Κάτω από το Σταυρό Του βρίσκονται γεμάτοι πόνο και θλίψη η Παναγία Μητέρα Του και ο μαθητής Του ο Ιωάννης. Ο Χριστός τους βλέπει.   Ξεχνά το δικό Του μαρτύριο και θέλει να τους παρηγορήσει, να τους προστατέψει. Και λέει στη Μητέρα Του δείχνοντας τον Ιωάννη: «Γυναίκα, να ποιος θα είναι ο γιος σου από δω και πέρα».   Ύστερα γυρίζει προς τον Ιωάννη τον αγαπημένο Του μαθητή και Του λέει: «Να η μητέρα σου». Με τα λόγια Του και το θεϊκό Του παράδειγμα ο Χριστός μας ανοίγει τον όμορφο δρόμο της αγάπης και του σεβασμού προς τους γονείς και τους συγγενείς.   Κι ακόμα το δρόμο της αυταπάρνησης, που σημαίνει να ξεχνάς το δικό σου πόνο, για να παρηγορείς τις πονεμένες ψυχές των άλλων.  

 «Διψώ»!   
Το Θεϊκό και Τίμιο Αίμα του Χριστού έτρεχε πάνω στο Σταυρό. Ο πυρετός Του ανέβαινε. Τα σπλάχνα Του καίγονταν από τον αφόρητο πόνο. Και τότε ο Χριστός πρόφερε μια μικρή λέξη με μεγάλο νόημα: «Διψώ».   Τότε οι άγριοι στρατιώτες βούτηξαν ένα σφουγγάρι σε ξύδι και χολή και το έφεραν στα χείλη Του. Όμως ο Χριστός δεν ήπιε. Γιατί; Πάνω στο Σταυρό διψούσε βέβαια αφόρητα, αλλά συγχρόνως είχε και μια αλλιώτικη δίψα.   Διψούσε, όχι τόσο για νερό, όσο για τη σωτηρία των ανθρώπων. Ο Χριστός διψά, δηλαδή επιθυμεί πολύ έντονα, να επικρατήσει σε όλη τη γη και σε καθεμιά ψυχή ξεχωριστά η ειρήνη Του, η αγάπη Του και το Ευαγγγέλιό Του.   

«Θεέ μου, Θεέ μου, ίνα τί με εγκατέλιπες;»   
Ο Χριστός επάνω στο Σταυρό σήκωσε όλες τις αμαρτίες όλων των ανθρώπων, όλων των αιώνων για να τις σβήσει. Και ήταν τόσες πολλές οι κακίες που σήκωσε, ώστε φάνηκε σαν ο πιο αμαρτωλός άνθρωπος του κόσμου.   Έτσι ο Ουράνιος Πατέρας Του πήρε για μια στιγμή το βλέμμα Του πάνω από τον Υιό Του. Αυτή η στιγμιαία αποστροφή του Θεού Πατέρα κάνει τον Χριστό να φωνάζει γεμάτος πόνο:   «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;». Για χάρη μας ο Χριστός στερήθηκε, στην πιο οδυνηρή ώρα της επίγειας ζωής Του, ακόμη και την παρουσία του Ουρανίου Πατέρα Του. Πόσο φοβερό πράγμα είναι η αμαρτία μας και πόσο μεγάλη η αγάπη του Χριστού μας!   

«Τετέλεσται»   
«Όλα έχουν πια τελειώσει». Το φρικτό Του μαρτύριο παίρνει τέλος. Το έργο Του πάνω στη γη, που ξεκίνησε όταν γεννήθηκε στη φάτνη της Βηθλεέμ, έφτασε στο τέλος του.   Ό,τι είχε να διδάξει και να πει στους ανθρώπους, το είπε. Είναι ο Νικητής. Θυσιάστηκε για τα πλάσματά Του.   Μας άνοιξε το δρόμο της ευτυχίας και της χαράς, το δρόμο για τον Παράδεισο. Από δω και μπρος, για όποιον αγαπήσει και ακολουθήσει το Χριστό, αρχίζει μια νέα ζωή. Από δω και πέρα αρχίζει η Ανάσταση!   

«Πάτερ, εις χείρας σου παρατίθεμαι το πνεύμα μου»   
Ο τελευταίος λόγος του Χριστού, λίγο πριν εκπνεύσει πάνω στο σταυρό. Μιλά στο Θεό Πατέρα Του: «Πατέρα μου, γεμάτος ελπίδα και εμπιστοσύνη στα χέρια Σου παραδίδω την λογική και αθάνατη ψυχή μου».   Δεν ήρθε κανένας άγγελος να πάρει την ψυχή του Χριστού. Μόνος Του, με την ελεύθερη θέλησή του την παραδίδει στον Πατέρα.   Ο Χριστός ήρθε στη γη, έγινε άνθρωπος, έκανε θαύματα, κήρυξε, υπηρέτησε το θέλημα του Ουράνιου Πατέρα Του. Σ’ αυτόν λοιπόν επιστρέφει πάλι και σ’ Αυτόν παραδίδει την ψυχή Του.   Με τα λόγια αυτά ο Κύριος μας διδάσκει ότι όλη η ζωή μας ανήκει στο Θεό. Το θέλημά Του πρέπει να εφαρμόζουμε πάντοτε, και στα δικά Του χέρια να εμπιστευόμαστε τη ζωή μας.


Παρασκευή, 15 Απριλίου 2016

Τα γεωγραφικά διαμερίσματα και οι περιφέρειες της Ελλάδας



     Στη χώρα μας υπάρχουν μεγάλες περιοχές, οι οποίες έχουν ορισμένα ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά. Μια περιοχή, λοιπόν, με τα δικά της γεωγραφικά και ιστορικά χαρακτηριστικά ονομάζεται γεωγραφικό διαμέρισμα.
   
   Τα γεωγραφικά μας διαμερίσματα είναι:
1. Στερεά Ελλάδα - Εύβοια
2. Πελοπόννησος
3. Μακεδονία 
4. Θεσσαλία
5. Ήπειρος
6. Θράκη
7. Κρήτη
8. Νησιά Αιγαίου πελάγους
9. Νησιά Ιονίου πελάγους

   Για την καλύτερη οργάνωση της ζωής των Ελλήνων και την αντιμετώπιση των προβλημάτων τους, το κράτος διαίρεσε τη χώρα μας σε περιφέρειες. Περιφέρεια, λοιπόν, είναι μια μεγάλη περιοχή με τη δική της διοικητική οργάνωση.
Η διαίρεση αυτή έχει γίνει με βάση τα κοινά γεωμορφολικά, κλιματικά και άλλα στοιχεία που επικρατούν σε συγκεκριμένες περιοχές καθώς και τις οικονομικές δραστηριότητες κάθε περιοχής.
Κάθε περιφέρεια έχει τη δική της διοίκηση με επικεφαλής τον περιφερειάρχη, ο οποίος είναι εκπρόσωπος της κυβέρνησης και σε συνεργασία με αυτήν συντονίζει τα μεγάλα έργα που γίνονται στην περιφέρειά του.

Οι περιφέρειες είναι:
 Ανατολική Μακεδονία και Θράκη
 Κεντρική Μακεδονία
Δυτική Μακεδονία
Ήπειρος, Θεσσαλία, Δυτική Ελλάδα,
Αττική, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησος,
Βόρειο Αιγαίο, Νότιο Αιγαίο, Νησιά Ιονίου, Κρήτη

31. Η ανάκτηση της Πόλης από το Μιχαήλ Η΄, τον Παλαιολόγο


    Ο Μιχαήλ Η΄ο Παλαιολόγος, που ήταν αυτοκράτορας της Νίκαιας, εκμεταλλεύτηκε την αδιαφορία των Φράγκων για την Κωνσταντινούπολη. Με μυστική εντολή δικοί του άνθρωποι παρακολουθούσαν μέρα-νύχτα την Πόλη. Ο ίδιος συνεργάστηκε και με τους Γενουάτες, που είχαν ισχυρό ναυτικό, για να τον βοηθήσουν να ξαναπάρει την Πόλη τάζοντας τους προνόμια στα βυζαντινά λιμάνια. Δε χρειάστηκε όμως. Η τύχη βοήθησε τον αυτοκράτορα. Το 1261 ο στρατηγός του Αλέξιος Στρατηγόπουλος κατάφερε να μπει στην Πόλη από αφύλακτο άνοιγμα των τειχών και να την κυριεύσει χωρίς καμία αντίσταση των Φράγκων.
    Ύστερα από 57 χρόνια κυριαρχίας των Λατίνων η Κωνσταντινούπολη βρέθηκε με άδεια ταμεία, με γκρεμισμένα κτίσματα και λεηλατημένα έργα τέχνης. Οι Φράγκοι έγιναν μισητοί στους Βυζαντινούς ειδικά μετά τις βεβηλώσεις των ιερών ναών τους.
   Μετά την ανάκτησή της η Κωνσταντινούπολη δεν έλυσε τα προβλήματά της, έμεινε χωρίς συμμάχους και οι εχθροί ήταν πολλοί. Στην Ανατολή παραμόνευαν οι Τούρκοι, στο Βορρά οι Σέρβοι και οι Βούλγαροι, στη Δύση οι Φράγκοι και οι Βενετοί. Όλα έδειχναν ότι η τελική της πτώση δε θα αργούσε.


Ερωτήσεις
1. Με ποιο τρόπο ξαναπήραν οι Βυζαντινοί την Πόλη;

2. Σε τι κατάσταση βρήκαν οι Βυζαντινοί την Κωνσταντινούπολη;




Τρίτη, 5 Απριλίου 2016

30β. Τα ελληνικά κράτη μετά την άλωση της πόλης



    Μετά την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους(1204) δημιουργήθηκαν από Βυζαντινούς άρχοντες τέσσερα μικρά ελληνικά κράτη, με σκοπό να απελευθερώσουν τη σκλαβωμένη πρωτεύουσα. Τα κράτη αυτά ήταν:
   1. Η Αυτοκρατορία της Νίκαιας
Αυτοκράτορας της Νίκαιας ήταν ο Θεόδωρος Λάσκαρης. Εκεί κατέφυγε ο αυτοκράτορας και ανασύνταξε την εξόριστη βυζαντινή αυτοκρατορία. Σύμβολο της εξόριστης αυτοκρατορίας, αυτής που είναι διωγμένη μακριά από το μέρος που της ανήκει, έγινε ο δικέφαλος αετός. Ο αυτοκράτορας και οι διάδοχοι του(Παλαιολόγοι) πολέμησαν τους Τούρκους και τους Φράγκους και να απελευθερώσουν την Πόλη το 1261.
   2. Η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας
Ιδρύθηκε από τους Κομνηνούς και είχε πρωτεύουσα την Τραπεζούντα του Εύξεινου Πόντου. Υπήρξε χριστιανικό κέντρο των γύρω από τον Εύξεινο Πόντο ελληνικών πόλεων. Σ΄αυτήν έχει τις ρίζες του ο ποντιακός ελληνισμός.
Η μακρινή απόσταση από τα υπόλοιπα ελληνικά κράτη δυσκόλεψε τη συνεργασία μαζί τους. Κρατήθηκε , όμως, ύστερα από πολλούς αγώνες ελεύθερη για 257 χρόνια.
   3. Το Δεσποτάτο της Ηπείρου
Ιδρύθηκε στην Ήπειρο από το δεσπότη Μιχαήλ Α΄ Άγγελο με πρωτεύουσα την Άρτα. Η κυριαρχία του απλώθηκε σε όλη τη δυτική Ελλάδα και τη Μακεδονία. Η πιο σημαντική στιγμή της ιστορίας του ήταν η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1224 από τους Λατίνους.
   4. Το Δεσποτάτο του Μυστρά

Ιδρύθηκε από τους Παλαιολόγους κοντά στη Σπάρτη. Μικρό στην αρχή άπλωσε αργότερα τα σύνορά του κι έφτασε ως τον Ισθμό της Κορίνθου. Γνώρισε μεγάλη ακμή και αναπτύχθηκαν σ΄αυτό οι τέχνες και τα γράμματα. Εδώ έζησε και δίδαξε ο σοφός Γεώργιος Γεμιστός ή Πλήθων και εδώ στέφθηκε ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Σώζονται μέχρι σήμερα τα κάστρα, τα παλάτια και οι εκκλησίες του και δίνουν ανάγλυφη την εικόνα της βυζαντινής αυτής πολιτείας. 





Κριτήρια Διαιρετότητας



    1.  Να βρείτε ποιοι από τους παρακάτω αριθμούς διαιρούνται ακριβώς με το 2, το 5 ή το 10:

122,         2.000.148,          1.000.000,          753.879
 
4.560,                      4.532,                         185.590    

364.745,          128.000,             275

2.  Να προσθέσετε ένα ψηφίο στο τέλος των παρακάτω αριθμών, 

έτσι ώστε όλοι να διαιρούνται ακριβώς με το 5.


17__,       34.58__,   1.29__,      24__,        8.45__

3. Ποιοι από τους παρακάτω αριθμούς διαιρούνται ακριβώς:

     248
    7.560
    4.295
 2.001.720
     485
      742


(α) με το 2: ___________________________________________

(β) με το 5: ___________________________________________

(γ) με το 10: __________________________________________

(δ) με το 2 και το 5: ____________________________________

4.  Με τα ψηφία 2, 4, 7, 8 και 9 να φτιάξετε έναν πενταψήφιο 

αριθμό που να διαιρείται ακριβώς:

(α) με το 2: __________________

(β) με το 5: __________________

5.  Να βρείτε τι υπόλοιπο αφήνει η διαίρεση του 23:

(α) με το 5: ______________________

(β) με το 2: ______________________

(γ) με το 10: _____________________

(δ) με το 3: ______________________